Hematoloji Testleri ve Yorumlanması

Sitemiz ziyaretçileri, Hematoloji Testleri ve bu testlerin yorumlanması konusunda sık olarak bize başvuruyordu.Bu konuda Mikrobiyoloji Uzmanı Dr.Gülkan Solgun,sitemiz ziyaretçilerine bir rehber olacağını umduğumuz Hematoloji Testleri hakkınddaki bilgileri kolay anlaşılabilir şekilde derledi.
HEMOGRAMDAKİ BAZI PARAMETRELERİN YORUMLANMASI
-Ortalama Eritrosit Hacmi (OEH)(MCV) klinik ve tanısal yararı en fazla olan eritrosit indeksidir.
-Ortalama Eritrosit Hemoglobini (OEHB) (MCH) genelde OEH (MCV) ile paralellik gösterir ve klinik yararı kısıtlıdır.
-Ortalama Eritrosit Hemoglobin Yoğunluğu (OEHY) (MCHC) demir eksikliği anemisinde diğer mikrositer anemilere göre daha sık olarak düşük bulunmaktadır. Fakat bu değişiklik geç dönemlerde ortaya çıkar. Artmış OEHY sıklıkla herediter siferositozda gözlenir.
-Kırmızı Küre Dağılım Genişliği (KKDG) (RDW) aslında Kırmızı Küre hacim dağılımının varyasyon katsayısıdır. Her cihazın farklı üst sınır değerleri olmasına rağmen % 14’ün üzerinde olması patolojik olarak kabul edilmektedir. Bu parametrenin artışının, nütrisyonel eksikliklere bağlı gelişen anemilerde ve özellikle de demir eksikliği anemisinde ilk bulgu !! olduğuna dair yayınlar vardır. Talasemi taşıyıcılığı ile demir eksikliği anemisi ayırıcı tanısında kullanılmaktadır.(Talasemi taşıyıcılığında normal, demir eksikliği anemisinde artmıştır ayırıcı tanısında kullanılmaktadır.)
-Retikülosit Sayımı
Aplastik Anemi –Düşük
Aplastik Kriz —-Düşük/Normal
Kronik Hastalık —Düşük/Normal
Demir Eksikliği —–Düşük/Normal
Talasemi —–Normal/Yüksek
Hemolitik Anemi —–Yüksek

-Trombositler

İmmunolojik (İTP, infeksiyon, SLE, ilaçlar), İmmunolojik olmayan (DIC, HÜS, TTP, yapay kalp kapağı, infeksiyonlar) sebeplerle artmış yıkıma bağlı ve Konjenital ve Edinsel (Aplastik anemi, ilaçlar, toksik maddeler, infeksiyonlar, radyasyon, lösemi) nedenlerle azalmış yapıma bağlı trombosit sayısında azalma (Trombositopeni) görülebilir.

-Sedimentasyon
Hematolojik Malignitelerde tanı/tedavi/prognoz
Sistemik infeksiyonları (Öz. Tbc)
Otoimmun hastalıklarda hastalık aktivitesini takip etmek için kullanılır

-PT ( Protrombin zamanı) ve aPTT Sonucunun Değerlendirilmesi
Pıhtılaşma Faktörü VII eksikliği, Oral antikoagülan kullanımı, Erken dönem karaciğer fonksiyon bozukluğu , K vitamini eksikliğinin erken döneminde PT ( Protrombin zamanı) uzar.
Hemofili A, vonWillebrand hastalığı,FXII, XI, IX, diğer kontakt faktörlerin eksikliği, Standard heparin tedavisinde aPTT (Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanı) uzar.

Fibrinojen, FII, V, X eksikliğinde, Ağır K vitamini eksikliği, Karaciğer hastalığı, Masif transfüzyon, Aşırı heparinizasyon, Aşırı warfarinizasyonda PT, aPTT birlikte uzar.
PT ve aPTT değeri, genellikle faktör düzeyleri %40’ın altında olmadıkça uzamaz

-aPTT Testini Kısaltan Durumlar
• Gebelik
• Stres
• Egzersiz
• Cerrahi girişimler
• Protrombotik olaylar
• Yeni derin ven trombozu
• Steroid ve östrojen tedavisi

-aPTT Testini Uzatan Durumlar
Karaciğer hastalıkları, DIC (Yaygın Damar içi pıhtılaşma)
Heparin tedavisi , Trombolitik ajanlar

-Trombin Zamanını Uzatan Durumlar
• Düşük fibrinojen düzeyi
• Disfibrinojenemi

-PT, aPTT, TT (Trombin Zamanını) Uzatan Durumlar
Yaygın Damar içi pıhtılaşma (genellikle trombositopeni ile birliktedir)
Aşırı heparinizasyon
Ağır hipo- veya afibrinojenemi
• FVII eksikliğinde sadece PT,
• FVIII, IX, XI eksikliği ve vonWillebrand hastalığı’nda sadece aPTT (vWH’nın bazı tiplerinde kanama zamanı da uzar),
• Fibrinojen, FII, V ve X eksikliğinde ise hem PT, hem de aPTT uzar.
• aPTT’yi uzatan FXII, prekallikrein, HMWK eks.de kanama semptomu olmaz.

Birinci Basamak Testleri Normal Olmasına Rağmen Kanama Eğilimi Yaratan Hastalıklar
• von Willebrand hastalığı tip 1
• Hafif tip hemofili A ve B
• Hafif tip faktör XI eksikliği veya diğer faktörlerin hafif eksikliği
• Faktör XIII eksikliği
• Alfa-2 antiplazmin eksikliği
• Plazminojen aktivasyonu inhibitörü-1 (PAI-1) eksikliği
• Trombosit depo havuz hastalığı
• Trombosit salınım defekti
• Kollajen hastalıklar
• C vitamini eksikliği
• Bazı vasküler kanama bozuklukları